Przy piecu i pod oknem

W roku 2017, dzięki dofinansowaniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Stowarzyszenie przeprowadziło projekt „Przy piecu i pod oknem. Zbiór kolęd Podkarpacia z tradycji żywej i ginącej”.

W trakcie całorocznych badań przebadano i udokumentowano repertuar związany na Podkarpaciu w okresami Bożego Narodzenia i Nowego Roku. Głównymi obszarami badań były regiony leżajski i ropczycko-sędziszowski. Kierownikiem prac był Bartosz Gałązka. Zebrane podczas badań terenowych materiały poddano opracowaniu. Utwory zostały stranskrybowane. Transkrypcja objęła w równym stopniu melodie (zapisane według zasad współczesnego zapisu etnomuzykologicznego) oraz teksty słowne nagranych kolęd (transkrypcje półfonetyczne, ilustrujące cechy języka informatorów, a przez to cechy gwar i dialektów). Transkrypcjom towarzyszą komentarze: dotyczące warstwy językowej i muzycznej utworów, przedstawiające sposób ich funkcjonowania w społecznościach lokalnych (w tym komentarze pochodzące od rozmówców), a także stan zakorzenienia i zachowania kolęd w lokalnej tradycji. Każdej pozycji towarzyszą również odwołania do źródeł drukowanych i rękopiśmiennych, pokazujące związki poszczególnych wariantów/wersji z udokumentowanym dotychczas repertuarem kolędowym.

Na tej podstawie przygotowano dwa wydawnictwa książkowe oraz wydawnictwo płytowe.

Ze względu na ogrom materiału zgromadzonego w Leżajskiem konieczne stało się podzielenie go na dwa woluminy.

W pierwszej części tomu IV, zatytułowanym „Od Leżajska” znalazło się ponad 800 unikatowych wariantów pieśni zebranych przez Bartosza Gałązkę podczas wieloletnich badań etnograficznych w okolicach Leżajska. O niezwykłym bogactwie bożonarodzeniowych tradycji regionu świadczy ogrom prezentowanego materiału oraz jego różnorodność muzyczna i literacka. Czytelnik znajdzie tu i melodie wywodzące się z chorału gregoriańskiego, i staropolskie tańce: dostojne polonezy, skoczne oberki. Powaga kolęd teologicznych przeplata się z rubasznym humorem pastorałek. Pieśni kościelne pojawiają się obok domowych kołysanek. Kolędy apokryficzne nieznanego autorstwa, sięgające genezą średniowiecznych misteriów, sąsiadują na kartach książki z twórczością poetów barokowych. Twórczość ludowa miesza się z wierszami, które trafiły pod leżajskie strzechy za pośrednictwem różnego rodzaju druków.

Część druga istnieje jak dotąd jedynie w postaci czekającego na druk pliku pdf. Znajdują się w niej trzy grupy pieśni: noworoczne kolędy dla gospodarza (kantyczkowe, obrzędowe i nowsze, ludowej lub profesjonalnej proweniencji), noworoczne kolędy dla młodzieży (obrzędowe oraz inne, przyjmujące funkcję obrzędowych na czas kolędowania, noszące w regionie różnorodne określenia: „pod winem”, „światówki”, „pieśni do kolędy” lub po prostu „kolędy”) oraz kolędy tzw. aktualizowane – związane tematycznie z czasem historycznym, w którym powstały (wśród nich duża grupa pieśni napisanych i śpiewanych po roku 1918) oraz ważnymi (przy czym waga jest tu subiektywnym, zbiorowym odczuciem społeczności) wydarzeniami z historii niektórych miejscowości. Całości dopełniają kolędy humorystyczne, parodie i pastisze.

Zawartość tomu „Od Ropczyc, Sędziszowa” została podzielona w ten sam sposób jak w tomie „Od Leżajska”, przy czym materiały mieszczą się w jednym woluminie – wynika to z mniejszej powierzchni obszaru objętego badaniami oraz bardziej jednorodną strukturą repertuaru. Na uwagę zasługuje większa reprezentacja kolęd apokryficznych, mniejsza różnorodność kolęd kantyczkowych, wśród których pojawiają się jednak pieśni nieobecne na wschodzie regionu – wpływy Krakowskiego. Wpływy te widoczne są także w muzycznych cechach repertuaru (przewaga dwumiaru, znikoma liczba melodii ametrycznych). Stosunkowo liczne są tu kolędy winszujące dla panny i kawalera, przy czym w tym zespole nie pojawiają się pieśni powszechne (z wyjątkiem ballady o lipce, funkcjonującej w obrzędach kolędniczych w większości subregionów Podkarpacia).

Większość wariantów umieszczonych w książkach nie była dotąd w tej postaci publikowana. Istniejąca w druku dokumentacja źródeł terenowych nie jest ani kompletna, ani wystarczająca, szczególnie pod względem muzycznym (publikowano głównie teksty słowne).

Z kolei płyta „Przy piecu i pod oknem. Kolędy Podkarpacia. Cz. 1” zawiera repertuar udokumentowany w 4., 5. i 6. tomie Kolęd Podkarpacia, a więc kolędy „od Leżajska” oraz „od Ropczyc, Sędziszowa”. Zawiera ona zarówno wykonania oryginalne, zarejestrowane podczas wizyt u najstarszych mieszkańców regionu, pamiętających repertuar swoich poprzedników urodzonych na przełomie XIX i XX wieku, jak i utrzymane w „duchu tradycji” interpretacje, których wykonawcami są zaproszeni artyści jak i przedstawiciele młodego pokolenia. Dokonując wyboru spośród tysięcy (!) nagrań kierowaliśmy się zasadą reprezentatywności, walorami literackimi i muzycznymi utworów, ale i subiektywnymi odczuciami.

Całość projektu wzbogacona była o warsztaty odbywające się w szkłach regionu.

W roku 2018 projekt będzie kontynuowany. Pojawią się dwa kolejne wydawnictwa książkowe oraz druga część płyty.

 

Nieznane źródła muzyki polskiej.

Trwa projekt prowadzony przez Stowarzyszenie Muzyka Dawna w Jarosławiu w ramach programu Instytutu Muzyki i Tańca.

Projekt jest kontynuacją i rozwinięciem o nowe źródła prac prowadzonych już w latach ubiegłych, których celem było odtworzenie historycznego idiomu polskiej muzyki tanecznej.

Od 5 lat zespół muzyków i badaczy (P. Iwaszkiewicz, M. Kaziński oraz członkowie „Orkiestry Czasów Zarazy”) prowadzi działania, opierając się na zapoznanych źródłach, odwołując się z jednej strony do prac teoretycznych – historyków, muzykologów, organologów, choreologów – z drugiej zaś do tradycji żywej.  Efektem tych prac było przywrócenie polskiej kulturze nieznanych „tańców polskich” zapisanych przez G.Ph. Telemanna i przechowywanych w Bibliotece Uniwersyteckiej w Rostocku. Został stworzony zespół muzyczny na wzór instrumentarium opisanego przez Telemanna w jego autobiografii, gdzie kompozytor przedstawia swoje spotkania z muzyką polską, o której wyraża się z najwyższym podziwem.

Przedmiotem niniejszego projektu są natomiast tańce polskie, których nutowe zapisy znajdują się w archiwach szwedzkich.

Szwedzki muzykolog i badacz zabytków muzycznych, Nils Dencker, świadomy polskich źródeł ludowej muzyki szwedzkiej, w latach 30. XX wieku dokonał bardzo szeroko zakrojonej kwerendy archiwów muzycznych na terenach (historycznej) Rzeczpospolitej oraz państw związanych z nią więzami kulturowymi bądź lennymi, jak Inflanty, Gdańsk, Prusy Książęce, Pomorze, Meklemburgia. Do zbiorów tych, z różnych względów nie dotarli wcześniej polscy muzykolodzy (w każdym razie nie istnieją publikacje na ten temat). Dencker zaś sporządził kopie zapisów nutowych, których oryginały (w tym polskie) zostały utracone w toku wojennych działań. Są to więc unikalne świadectwa nieznanych polskich bądź inspirowanych polskim idiomem tańców i melodii. Kwerendę przeprowadzą Paweł Iwaszkiewicz oraz Maciej Kaziński.

Na bazie badań powstanie wydawnictwo płytowe oraz książkowe. Odbędzie się również cykl koncertów.

Bartosza Gałązki antologia śpiewów żałobnych z Podkarpacia.

Dobiegł końca kolejny projekt naszego stałego współpracownika, krośnieńskiego badacza kultury tradycyjnej Bartosza Gałązki. Tym razem „podkarpacki Kolberg” otrzymał stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2017) na dokończenie badań terenowych folkloru żałobnego województwa podkarpackiego.

Owocem przedsięwzięcia jest kolejna publikacja dokumentująca repertuar południowo-wschodniej Polski wciąż jeszcze zachowany w żywej tradycji. Otwarta, na razie pozostająca w postaci cyfrowej „Antologia śpiewów żałobnych…” zawiera ponad 500 stranskrybowanych śpiewów i oracji, nagranych na terenie wszystkich powiatów Podkarpacia. Są tam przede wszystkim „typowe” pieśni pogrzebowe oraz cykle śpiewów wchodzące w skład nabożeństw żałobnych, ale nie zabrakło także utworów poświęconych świętym patronom konającego człowieka, pieśni o sądzie ostatecznym, maryjnych, przygodnych, pasyjnych, śpiewanych „modlitewek” – wszystkich, które na naszym terenie funkcjonują (bądź funkcjonowały) w ramach obrzędów i zwyczajów żałobnych. Słowa pieśni zostały zapisane z zachowaniem cech języka mówionego wykonawców. O unikatowym muzycznym charakterze zbioru świadczy fakt utrwalenia w nim dużej liczby wersji i wariantów melodycznych niektórych rozpowszechnionych w regionie śpiewów. Większość przekazów nie była dotąd publikowana.

By łatwiej poruszać się po ciągle aktualizowanym zbiorze, badacz przygotował katalog śpiewów żałobnych – uporządkowany pod względem tematyki i formy śpiewów wykaz utworów, wersji melodycznych i wariantów.

Badania i publikacja mają pomóc lokalnym społecznościom i miłośnikom kultury tradycyjnej w ocaleniu tego ginącego repertuaru. Pieśni z antologii już są śpiewane. Włączyły je do swego repertuaru m. in. rzeszowski Zespół Muzyki Dawnej i Tradycyjnej Vox Angeli oraz jarosławskie Bractwo Różanego Wianka. Wszyscy zainteresowani mogą otrzymać zbiór w postaci pliku pdf za pośrednictwem strony internetowej autora, którą w tym miejscu serdecznie polecamy: bartoszgalazka.pl. Na stronie znalazły się także nagrania pieśni w wersjach i wariantach reprezentatywnych dla poszczególnych subregionów Podkarpacia. Posłuchajmy jednej z pieśni pochodzących z antologii, barokowej „pieśni abecadłowej” w wariancie z miejscowości Szufnarowa (Pogórze).

Podkarpackie Szkoły Tradycji

Zapraszamy do zapoznania się z publikacją „Przeworskie śpiewy nabożne z tradycji żywej i ginącej” będącej jednym z owoców działań Przeworskiej Szkoły Tradycji.

Poniżej znajduje się plik pdf do pobrania.

przeworskie-small

 

Chrzest Polski – muzyczne korzenie i dziedzictwo

peres-i-izbickiZapraszamy na finałowe koncerty projektu „Chrzest Polski – muzyczne korzenie i dziedzictwo”.

09 listopada o godzinie 19:00, w kościele pokamedulskim w Lesie Bielańskim w Warszawie, wykonany zostanie program będący przekrojowym ukazaniem wyników podjętych działań oraz zapowiedzią premierowego wykonania koncertu „Chrzest Mieszka, księcia polskiego”, który odbędzie się 10 listopada, o godzinie 19:00 w katedrze w Płocku. Program ten w założeniu swym jest rekonstrukcją śpiewów, możliwie najbliższych tym, które zabrzmiały w 966 roku, w trakcie liturgii chrzcielnej księcia Mieszka I.

Wykonawcami obu koncertów są:

Marcel Pérès
Jerycho (dyr. Bartosz Izbicki) z udziałem Bractwa Różanego Wianka.

Koncert płocki odbędzie się pod honorowym patronatem Prezydenta Płocka Andrzeja Nowakowskiego oraz Biskupa Płockiego Piotra Libery.

Organizatorem wydarzeń jest Stowarzyszenie Muzyka Dawna w Jarosławiu oraz Płocki Ośrodek Kultury i Sztuki. Współorganizatorem jest Instytut Muzyki i Tańca.

Projekt dofinansowano ze środków Narodowego Centrum Kultury w ramach programu Chrzest966.

nck_chrzest_dofinansowano-01

IMiT_logo

Dziedzictwo chrztu Polski – Najbliższe koncerty

Zapraszamy do udziału w koncertach z programem „Dziedzictwo chrztu – święci patroni”.

15 października 2016, godz. 19:00 – Kraków – Kościół św. Krzyża
16 października 2016, godz. 16:45 – Sandomierz – Klasztor oo. Dominikanów
17 października 2016, godz. 18:30 – Jarosław – Kościół św. Mikołaja i św. Stanisława.

chrzest-plakat-krakow chrzest-plakat-jaroslaw-a22

 

 

 

 

 

nck_chrzest_dofinansowano-01

CHRZEST 966

sand40_001W roku jubileuszu 1050.lecia chrztu Mieszka I, Stowarzyszenie Muzyka Dawna w Jarosławiu, we współpracy z Bartoszem Izbickim, realizuje projekt „Chrzest Polski – muzyczne korzenie i dziedzictwo”.

Po przeprowadzeniu serii badań nad najstarszymi polskimi źródłami muzyki kościelnej przygotowane zostały dwa programy koncertowe, których wykonawcą jest zespół Jerycho z udziałem Bractwa Różanego Wianka. Seria koncertów odbędzie się w październiku i listopadzie a zainaugurowana została 25 września koncertem w podwarszawskim Błoniu. Kolejne koncerty odbędą się między innymi w Krakowie, Sandomierzu, Jarosławiu i Płocku.

Program  „Dziedzictwo chrztu – święci patroni ukazuje polski wkład w kulturę europejską na przykładzie oficjów rymowanych ku czci świętych patronów – św. Jana Jałmużnika i św. Stanisława. Oficja te są specyficznie polskimi kompozycjami, nienotowanymi w źródłach zachodnich. Stanowiąc z jednej strony owoc wejścia Polski w krąg kulturowy Zachodu, są jednocześnie rodzimym wkładem do zachodniej liturgii, muzyki i literatury.

Program Chrzest Mieszka, księcia polskiego w założeniu swym ma być rekonstrukcją śpiewów, możliwie najbliższych tym, które zabrzmiały w 966 roku, w trakcie liturgii chrzcielnej księcia Mieszka I. Jako baza źródłowa wykorzystane zostały
najstarsze rękopisy z Bawarii (graduał i sekwencjarz z kościoła św. Emmerama z Ratyzbony z ok. 1000 roku) i Nadrenii (antyfonarz i graduał z Essen z drugiej połowy X wieku) – reprezentujące tradycje muzyczne, które najmocniej oddziałały na tradycję polską. Zapisy z tych rękopisów interpretowane są za pomocą pierwszych zachowanych polskich źródeł diecezjalnych. Wykonanie programu przygotowane zostanie podczas kilkudniowych warsztatów, które poprowadzi Marcel Pérès. Koncert finałowy odbędzie się 10 listopada w Płocku.

nck_chrzest_dofinansowano-01

Letnia Akademia Madrygałów / Accademia Estiva del Madrigale

800px-La_Pellegrina_titulaW dniach 1-8 lipca 2016 roku odbędzie się w Jarosławiu druga edycja Letniej Akademii Madrygałów / Accademia Estiva del Madrigale.

Zapraszamy do zapoznania się ze szczegółami przedsięwzięcia.

Partnerami Letniej Akademii Madrygałów są Centrum Kultury i Promocji w Jarosławiu oraz Contrasto Armonico.

Zadanie dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

mkidn_01_cmyk

Letnia Akademia Madrygałów / Accademia Estiva del Madrigale

W dniach monteverdi5-12 lipca 2015 roku odbędzie się w Jarosławiu Letnia Akademia Madrygałów / Accademia Estiva del Madrigale.

Zapraszamy do zapoznania się ze szczegółami przedsięwzięcia.

 

 

Partnerami Letniej Akademii Madrygałów są Centrum Kultury i Promocji w Jarosławiu oraz Contrasto Armonico.

Zadanie dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

mkidn_01_cmyk

Przemyskie 2014 – PDF

Szanowni Państwo,
przedstawiamy kolejny rezultat naszego zadania „Przemyskie 2014” – obszerny plik pdf zawierający wyniki badań terenowych.
Zachęcamy do pobierania wyciągu z niemalże 500-stronicowego dokumentu.

PDF

Wszystkich chętnych do otrzymania całości zachęcamy do pisania na adres office@festiwal.jaroslaw.pl

Przemyskie 2014 – zakończenie projektu

31 października 2014 r. zakończyła się główna część zadania, realizowanego przez Stowarzyszenie „Muzyka Dawna w Jarosławiu” przy współpracy z Instytutem Muzyki i Tańca w Warszawie w ramach promesy „Kolberg 2014”, ogłoszonej przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z okazji Roku Kolberga. Zadanie pod tytułem „Przemyskie 2014 – Lud. Jego pieśni, muzyka i tańce, mowa, podania” obejmowało dokumentację tradycji (w szczególności szeroko rozumianego repertuaru słowno-muzycznego lokalnych społeczności) obszaru Pogranicza polsko-ukraińskiego; dokumentacja zaś stała się Kontynuuj czytanie

Przemyskie 2014 – płyta

Już niedługo pojawi się płyta CD będąca jednym z rezultatów działań prowadzonych w ramach projektu „Przemyskie 2014”. Znajdą się na niej między innymi nagrania z badań terenowych, pieśni w wykonaniu młodzieżowych grup zajmujących się śpiewem tradycyjnym w regionie, muzyka skrzypcowa.

Zapraszamy do odsłuchania jednego z utworów, które znajdą się na płycie:
Śpiewa Anna Kowalczyk z Leszczawki. Jest to popularna melodia taneczna grana przed laty w karczmie w Leszczawce a także na okolicznych weselach. Częściowo improwizowany tekst pojawia się w szeregu wariantów.

Tańce w Jarosławiu!

Potańcówki oraz warsztaty taneczne stają się jedną z tegorocznych propozycji Centrum Kultury i Promocji w Jarosławiu! Są one częścią miejskiego przedsięwzięcia, pn. Kulturalne Lato w Mieście – Jarosław 2014. W ramach wydarzenia przewidziano kilka bloków tematycznych. Z największą przyjemnością włączamy się we współorganizację tego, który poświęcony będzie muzyce tradycyjnej.

Na Małym Rynku, w podcieniach i dziedzińcu kamienicy Rynek 6, zorganizowana zostanie seria potańcówek oraz warsztatów tanecznych. Zagrają kapele polskie i zagraniczne – DiaBuBu, Kapela Brodów oraz węgierski zespół Kobzos. Zabawy odbędą się w lipcu i sierpniu. Zapraszamy do wypatrywania szczegółów na plakatach!

Podczas realizacji „Kulturalnego Lata w Mieście” organizatorzy korzystają ze sprzętu, którego zakup dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w ramach projektu pn. „Zakup wyposażenia na cele edukacji kulturalnej”. (to mniejszą czcionką i kursywą)

Gnojnica Galicja 2014

Zbliża się kolejne Tradycyjne Granie w Gnojnicy.
Zapraszamy do zapoznania się z programem.

Wstęp na wszystkie wydarzenia jest bezpłatny.
Za opłatą istnieje możliwość zakwaterowania na czas festiwalu w miejscowej szkole (karimata, śpiwór, dostęp do pryszniców).
Zgłoszenia przyjmujemy pod numerem telefonu: 883 953 220 lub pod adresem mailowym piotr.kaplita@festiwal.jaroslaw.pl.
Kontynuuj czytanie

Konkurs „Logotyp Przemyskie 2014”

Rozpoczęliśmy konkurs na zaprojektowanie dla nas logotypu projektu „Przemyskie 2014”. Zgodnie z regulaminem konkurs adresujemy do uczniów Zespołu Szkół Plastycznych im. Stanisława Wyspiańskiego w Jarosławiu. Prace, w formie elektronicznej (płyta CD), należy składać do 3 marca  2014 roku w siedzibie Stowarzyszenia bądź przesłać na adres ul. Rynek 6/19, 37-500 Jarosław.

logotyp regulamin

Kolędy „Od Leżajska”

Zakończył się główny etap badań repertuaru kolędowego i kolędniczego funkcjonującego w miejscowościach położonych na terenie powiatu leżajskiego (województwo podkarpackie) – i na obszarach przyległych, o ile repertuar tam dokumentowany wykazywał związek z lokalną tradycją, umownie określaną jako „leżajska”, przejawiającą się m. in. w charakterystycznej formie obrzędów, w doborze tekstów oraz w melodyce utworów.

Zadanie, zatytułowane: „Kolędy zachowane w żywej i ginącej tradycji wsi powiatu leżajskiego: badania terenowe”, zrealizowane zostało w II połowie roku 2013 przez Bartosza Kontynuuj czytanie

Otwarta debata „Razem dla miasta”

Zapraszamy na otwartą debatę „Razem dla miasta”, zorganizowaną przez Fundację Rozwoju „Dobre Życie”, we czwartek, 16 stycznia o 13:00 do Centrum Kultury i Promocji w Jarosławiu.

To nie będzie standardowa debata! W programie:

  • Filmy o osiągnięciach jarosławskiej młodzieży w projekcie “Zaloguj się do (euro)działania”
  • Praca w grupach nad zagadnieniami przyszłości miasta, wzrostu jego znaczenia w naszym życiu “po godzinach”, perspektyw dla młodych ludzi, współpracy mieszkańców, samorządu, szkół, firm, organizacji pozarządowych i instytucji kultury
  • Wywiady prowadzone przez Bernadetę Szczyptę, dziennikarkę Polskiego Radia Rzeszów i rodowitą Jarosławiankę
  • Wspólne śpiewanie podkarpackich kolęd z regionu jarosławskiego
  • Kuluarowe nieformalne rozmowy przy smacznym poczęstunku

Kontynuuj czytanie

Kolędy „Od Leżajska” – Trwają intensywne badania terenowe!

Po inwentaryzacji „kolędowych zasobów” Podgórza (vel Pogórza) oraz północnej części podkarpackiego pogranicza polsko-ukraińskiego, przyszedł czas na dokładne badania folkloru bożonarodzeniowego i noworocznego miejscowości położonych w powiecie leżajskim i jego okolicach. Prace, realizowane przez Bartosza Gałązkę w ramach Stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, obejmują bardzo ciekawy i zróżnicowany – nie tylko pod względem repertuaru kolędowego – obszar.

Jego wschodnia część Kontynuuj czytanie

Strona 1 z 212